Wat

De rechter (eerste aanleg) spreekt op verzoek van één of beide partijen de echtscheiding uit. Men moet het niet eens zijn over de regeling, die wordt door de rechtbank opgelegd, op grond van de eisen van de partijen, het dossier en de wetgeving.

Voorwaarden

1) Er is sprake van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk

2) Je bent 6 maanden feitelijk gescheiden en vraagt samen de echtscheiding aan

3) Je bent minimaal 1 jaar feitelijk gescheiden en vraagt alleen de echtscheiding aan

Voorlopige maatregelen

Er kunnen tijdens de procedure voorlopige maatregelen getroffen worden i.v.m. de regeling voor de kinderen, onderhoudsgelden en bezittingen van de partijen. Dit kan op 2 manieren gebeuren:

1)       Onderling overeengekomen akkoorden. Deze worden door de rechter waar de echtscheidingsprocedure loopt, bekrachtigd worden. De rechtbank zal er wel over waken dat de belangen van de kinderen niet geschaad worden.

2)       Beide partijen leggen hun eisen voor in kortgeding aan de rechtbank, die hierover zal oordelen.

Deze maatregelen dienen later bevestigd te worden om definitief te zijn.

Begin Procedure (**)

1)       Er is sprake van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk

·         Inleiding door een dagvaarding

·         Wanneer op de inleidende zitting de onherstelbare ontwrichting direct overtuigend kan worden aangetoond (bvb vaststelling van overspel of grove beledigingen (deurwaarder, brieven, foto’s mails etc.)) kan de rechtbank zonder meer de scheiding uitspreken. In de regel is (enkel) de aanwezigheid van de persoon die de echtscheiding aanvraagt  voldoende om de echtscheiding te verkrijgen.

2)       Je bent 6 maanden feitelijk gescheiden en vraagt samen de echtscheiding aan

·         Inleiding door verzoekschrift

·         Wanneer kan worden aangetoond dat er effectief 6 maanden feitelijke scheiding is, kan de rechtbank de echtscheiding onmiddellijk uitspreken.

·         Dit kan ook wanneer tijdens de procedure de 6 maanden nog niet verstreken zijn, maar er een tweede verschijning komt, waarop men zijn aanvraag samen bevestigt.

·         De rechtbank kan een ‘reflectieperiode’ inlassen van 3 maanden voor de scheiding uit te spreken, tenzij dit de termijn van 6 maanden zou overschrijden.

·         Beide partijen moeten persoonlijk voor de rechter verschijnen

3)       Je bent minimaal 1 jaar feitelijk gescheiden en vraagt alleen de echtscheiding aan

·         Inleiding door dagvaarding of tegensprekelijk verzoekschrift.

·         Wanneer kan worden aangetoond dat er een feitelijke scheiding is van 1 jaar, kan de rechtbank de echtscheiding onmiddellijk uitspreken.

·         Dit kan ook wanneer tijdens de procedure de 1 jaar nog niet verstreken is, maar er een tweede verschijning komt, waarop men zijn aanvraag samen bevestigt.

·         Dit kan ook wanneer tijdens de procedure de 1 jaar nog niet verstreken is, maar er een tweede verschijning komt, waarop men zijn aanvraag samen bevestigt.

·         In de regel is (enkel) de aanwezigheid van de persoon die de echtscheiding aanvraagt  voldoende om de echtscheiding te verkrijgen.

·         Wanneer tijdens de procedure beide partijen het eens raken over het verzoek tot scheiding, kan men de procedure omzetten naar een procedure met de termijnen van het tweede type

Schuldvraag

Er is geen schuld die bewezen moet worden. De scheiding wordt uitgesproken wanneer men aan één van bovenstaande voorwaarden voldoet.

Indien één van beide partijen kan bewijzen (met alle mogelijke middelen) dat de andere partij een zware fout heeft gemaakt, kan dit in tweede instantie wel aanleidinggeven tot het vorderen van een persoonlijk onderhoudsgeld (*).

Het begrip ‘zware fout’ is niet gedefinieerd. Dit zal door de rechtbank beoordeeld moeten worden. Onder zware fout verstaat men elke fout die het samenleven onmogelijk maakt. Partnergeweld wordt altijd beschouwd als zware fout.

Naar de rechtbank

Wijze waarop de zaak wordt ingeleid hangt af van het type echtscheiding (**)

Duurtijd

Deze procedure gaat relatief sneller dan de vroegere procedure op grond van schuld. Echte gegevens over de gemiddelde tijdsduur zijn momenteel nog niet beschikbaar, omdat deze echtscheidingsvorm pas bestaat sinds september 2007. In afwachting van een definitief vonnis kan de rechtbank voorlopige maatregelen treffen, zowel betreffende regeling voor de kinderen als voor een financiële regeling tussen de partners.

Doordat de schuldvraag geen voorwaarde meer is om de scheiding uit te spreken, kan dit relatief snel gaan. Na de scheiding kan men een aansluitende procedure voeren om een onderhoudsgeld te krijgen. De scheiding is dan wel reeds uitgesproken. De procedure over een eventueel onderhoudsgeld kan langer duren, omdat beide partijen een eis of tegeneis kunnen stellen i.v.m. de eventuele ‘zware fout’, de behoeftigheid etc.

De rechter kan op het ogenblik van de eerste verschijning voor de rechtbank wijzen op de mogelijkheid tot bemiddeling bij een scheidingsbemiddelaar. Hij kan de procedure voor maximaal één maand schorsen om de kans op een succesvolle bemiddeling te vergroten.

Kostprijs

Gerechtskosten + kosten van je advocaat. Advocaat vooraf vragen! Prijzen van advocaten kunnen sterk verschillen.

Door de duurtijd van deze procedure moet je rekening houden met soms erg hoge kosten voor de advocaat. Wanneer men alles optelt, kan dit oplopen van ca € 750 tot € 7.500

Onroerende goederen

Na het vonnis is er de vereffening en/of verdeling waarin een definitieve beslissing genomen wordt over het eigendomsrecht op de woning.

Roerende goederen

Na het vonnis is er de vereffening en/of verdeling waarin een definitieve beslissing genomen wordt over het eigendomsrecht op de goederen.

Kinderen

De rechtbank in eerste aanleg kan een regeling vonnissen over de regeling voor de kinderen.

Na de echtscheiding neemt de Jeugdrechtbank de beslissing over ouderlijk gezag, verblijfplaats van de kinderen, omgangsregeling en alimentatie.

Persoonlijk onderhoudsgeld (*)

Beide partners hebben een basisrecht op persoonlijk onderhoudsgeld.

Bij het bepalen van het recht op onderhoudsgeld en de hoogte van het bedrag houdt men echter wel rekening met volgende factoren:

• De economische middelen van beide partijen.
• Aanzienlijke economische terugval van de persoon die het onderhoudsgeld vraagt
• De staat van behoefte van de persoon die het onderhoudsgeld vraagt
• Beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt en de verplichting om alle sociale voorzieningen uit te putten door de persoon die het onderhoudsgeld vraagt
• De economische keuzes die het echtpaar maakte tijdens het huwelijk

Wie zich schuldig maakte aan een zware fout, kan geen onderhoudgeld vorderen. Plegers van partnergeweld worden per definitie uitgesloten voor het ontvangen van een onderhoudsgeld.

In principe is de duur van de onderhoudsplicht beperkt tot de duur van het huwelijk. Indien de onderhoudsgerechtigde nadien nog behoeftig is kan dit eventueel verlengd worden.

De rechtbank doet uitspraak over een eventueel persoonlijk onderhoudsgeld tussen de partners. In deze procedure geldt een beperking tot 1/3 van het inkomen van de partij die moet betalen.

Wanneer de onderhoudgerechtigde opnieuw huwt of samenwoont alsof zij gehuwd zouden zijn, kan de uitkering worden stopgezet.

Wanneer de partijen tijdens de procedure zelf een overeenkomst bereiken over de onderhoudsuitkering, wordt deze door de rechtbank aanvaard en doet deze zelf geen uitspraak over het recht op- en de hoogte van een onderhoudsuitkering. Bovendien kunnen zij ook de herzieningsmodaliteiten onderling vastleggen tijdens de procedure. Men ken echter tijdens of voor de procedure niet per definitie afstand doen van het recht op een onderhoudsuitkering.

De onderhoudsuitkering wordt automatisch en van rechtswege (zelfs wanneer men dit niet in een onderlinge overeenkomst zou opnemen) geïndexeerd.

Wanneer omstandigheden, onafhankelijk van de wil van één de partijen, ingrijpend wijzigen, kan de onderhoudsuitkering aangepast worden.

Belastingen

Beide partijen worden gezamenlijk belast tot het jaar waarin zij op 1 januari officieel gescheiden zijn.

Eventueel kan men de aanslag wel gesplitst laten berekenen (voor de periode waarin men nog gezamenlijk belast wordt), maar beide partijen blijven wel aansprakelijk voor eventuele terugbetalingen.  

Na 1 jaar feitelijke scheiding wordt men apart belast.

Erfrecht

De kinderen blijven erven van beide ouders.

Kinderbijslag

De rechter neemt een beslissing m.b.t. de uitbetaling van de kinderbijslag. Dit is afhankelijk van de verblijfsregeling die men voor de kinderen kiest.

Beroepsmogelijkheden

Hof van Beroep. 
Hof van Cassatie

Tot 1 maand na het vonnis.